SHANGHAI, 20 Jun — Salah satu perkara yang disukai oleh bintang Hong Kong, Tony Leung Chiu-wai mengenai lakonan adalah keunikan – “anda tidak akan pernah mengulangi watak yang sama.”
Namun, apabila bercakap mengenai perubahan yang dibawa oleh teknologi seperti AI ke dalam sinema kesayangannya, terdapat beberapa perkara yang nampaknya ingin kekal statik.
Lelaki berusia 63 tahun ini merupakan presiden juri utama di Festival Filem Antarabangsa Shanghai (SIFF) tahun ini, dan semalam beliau telah mengadakan pertemuan dengan AFP dan The Hollywood Reporter untuk satu wawancara yang merangkumi pelbagai topik termasuk kecerdasan buatan, sinema Cina dan projek-projek akan datangnya.
Pembikinan filem tidak terlepas dari gangguan yang ditimbulkan oleh perkembangan pesat AI ke atas industri kreatif dalam beberapa tahun kebelakangan ini.
“Saya rasa AI adalah pedang bermata dua,” kata Leung ketika ditanya tentang impaknya.
“‘Ia menjimatkan banyak masa’ bermaksud ia menjimatkan banyak wang… Tetapi pada masa yang sama, ramai orang akan kehilangan pekerjaan mereka,” ujarnya.
Leung meramalkan bahawa pihak yang akan mendapat manfaat adalah filem-filem mainstream yang dipanggil “filem popcorn”: “Anda tidak perlu berfikir. Tiada unsur kreatif. Itu hanya pengiraan.”
Pembikin filem kini lebih banyak bereksperimen dengan alat teknologi baru, dengan SIFF tahun ini memperkenalkan satu inisiatif di mana pasukan terpilih diberikan masa sebulan untuk menghasilkan filem pendek yang dibantu AI.
Apabila ditanya sama ada beliau berpendapat filem yang dihasilkan dengan AI boleh dianggap sebagai seni, Leung terdiam beberapa saat.
“Tetapi tiada jiwa dalamnya,” jawabnya hampir merayu. Dia terdiam semula.
“Saya tidak fikir begitu. Saya tidak fikir ia adalah seni. Tidak.”
Leung memandang realiti di hadapan cabaran yang dihadapi oleh sinema di seluruh dunia — terutama persaingan untuk perhatian berbanding streaming, permainan dan kandungan bentuk pendek yang didorong oleh algoritma di media sosial.
Beliau menyatakan bahawa beliau “sangat membenci” menonton di telefon.
“Saya rasa sedih. Ketika saya kecil, saya biasa menonton filem di pawagam yang besar dengan skrin yang besar dan entah bagaimana ia semakin kecil hari ini,” katanya.
“Pada saya, filem tidak patut ditonton di luar pawagam.”
Kreativiti dan Penapisan
Kerjasama Leung dengan rakan senegaranya Wong Kar-wai merupakan simbol kepada zaman kegemilangan industri filem kota itu pada tahun 80-an dan 90-an.
Sebagai ikon seni filem Asia, beliau juga telah menjelajah ke Hollywood, memainkan watak superjahat dalam Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings pada tahun 2021.
Beliau menerima Anugerah Singa Emas bagi pencapaian seumur hidup di Festival Filem Venice pada tahun 2023.
SIFF sedang menampilkan retrospektif karya-karya beliau tahun ini, tetapi Leung tidak akan hadir di dalam barisan penonton.
“Saya adalah jenis pelakon yang tidak suka melihat semula filem-filem lama saya,” katanya sambil ketawa.
Ada kalanya industri China daratan masih berada dalam “peringkat pembelajaran”, termasuk belajar dari Hong Kong, tambahnya.
“Sekarang mereka mempunyai pemikiran sendiri tentang pembikinan filem kerana mereka adalah satu-satunya yang tahu tentang budaya dan tekstur tempatan,” ujarnya.
Walaupun beliau mengaku tidak mengenali dengan baik senario daratan, beliau menjelaskan bahawa animasi dan produksi kecil merupakan titik cerah.
Yang terakhir membolehkan eksperimen tanpa risiko kewangan yang besar, yang baik untuk industri filem secara keseluruhan, katanya.
“Pada masa yang sama, mungkin mereka perlu melonggarkan penapisan sedikit untuk membolehkan lebih banyak jenis filem dan kurang sekatan dalam penciptaan,” tambahnya.
‘Satu Bentuk Kekacauan’
Dalam filem terbarunya, Silent Friend — penampilan pertamanya dalam produksi Eropah sepenuhnya — pokok ginkgo memainkan peranan utama.
“Ia benar-benar mengubah perspektif saya terhadap tumbuhan,” katanya, wajahnya yang ekspresif bersinar ketika menerangkan mengenai mycorrhiza, satu persatuan simbiotik antara kulat dan akar tumbuhan.
“Mereka tahu bagaimana untuk bertindak balas terhadap dunia luar. Mereka boleh melakukan banyak perkara… Jadi saya percaya tumbuhan mempunyai kecerdasan.”
Sambil ketawa, beliau berkata membuat filem itu adalah “sejenis kekacauan”.
Krew menemui “satu keharmonian” seperti “menari bersama”, tanpa arahan khas dan banyak membuat improvisasi.
“Ketika saya pertama kali menontonnya… Saya terfikir, wow. Selepas penyuntingan, ia sesuatu yang sangat berbeza,” katanya.
Leung kini mempunyai tiga projek dalam perancangan — satu filem dengan pengarah Hong Kong Johnnie To, sebuah produksi yang berlangsung di India dan satu siri streaming.
Bagi beliau, faktor terpenting adalah pengarah.
“Apa jenis cerita, apa genre, itu tidak penting bagi saya,” katanya.
“Saya suka filem mereka, atau saya suka orang ini… Itu cara saya memilih projek.”
Beliau menyatakan bahawa beliau telah mengubah sikapnya terhadap pencarian kesempurnaan dalam watak.
“Filem adalah tindakan kejujuran, bukan yang berlaku di layar tetapi di hati dan perasaan penonton,” ujarnya.
“Jika anda benar, itulah yang seharusnya anda kejar… bukan kesempurnaan.” — AFP
