Penerbit muzik Malaysia memantau kemungkinan lagu tempatan digunakan tanpa kebenaran untuk melatih model kecerdasan buatan (AI) selepas pendedahan dataset besar oleh penyiasat media asing.
Alex Reisner, wartawan The Atlantic, menemui empat dataset yang mengandungi lebih daripada 21 juta lagu, dan The Atlantic melancarkan enjin carian The AI Watchdog untuk membolehkan semakan sama ada sesuatu karya terdapat dalam dataset tersebut. Semakan oleh Malay Mail mendapati sekurang‑kurangnya 1,000 lagu oleh artis Malaysia tersenarai dalam dataset berkenaan.
Antara butiran yang ditemui: Datuk Seri Siti Nurhaliza mempunyai kira‑kira 106 lagu disenaraikan merangkumi lagu seperti “Biarlah Rahsia”, “Percayalah” dan “Aku Cinta Padamu” dalam dua dataset. Lagu‑lagu arwah Tan Sri P. Ramlee pula dicatatkan kira‑kira 134 buah dalam satu dataset termasuk “Gelora”, “Mengapa Dirindu” dan “Getaran Jiwa”. Penyanyi R&B Malaysia Yuna tercatat 151 lagu merentasi keempat‑empat dataset, manakala kumpulan rock Butterfingers mempunyai 73 lagu di dua dataset.
Beberapa nama artis Malaysia lain yang muncul dalam senarai termasuk Carburetor Dung, Fish Leong, Alleycats, Jess Lee, Spooky Wet Dreams, Hujan, Ziana Zain dan Dayang Nurfaizah. Salah satu dataset juga mengandungi pautan ke muzik yang dihoskan di platform popular seperti YouTube dan Spotify, yang boleh menerangkan keluasan katalog artis tempatan dalam data tersebut.
The Atlantic menegaskan kehadiran sesuatu lagu dalam dataset bukan bukti muktamad bahawa ia digunakan untuk melatih model AI, dan ketiadaan karya dalam enjin carian tidak membuktikan ia tidak pernah digunakan oleh syarikat AI.
Pengarah Taja Archive Sdn Bhd Malaysia, Kimmy Khir, berkata syarikat penerbitan muzik itu sedar mengenai pangkalan data The AI Watchdog dan sedang memantau perkembangan berkaitan dataset latihan AI. “Sebagai penerbit muzik, keutamaan kami adalah melindungi hak dan kepentingan penulis lagu serta pemilik hak cipta,” katanya. Kimmy menambah Taja Archive akan terus memantau, memahami fakta asas dan apabila terdapat bukti sahih bahawa karya di bawah pentadbiran mereka digunakan tanpa kebenaran atau menjejaskan hak pemegang hak, pihaknya akan menilai tindakan yang sesuai.
Taja Archive mewakili kira‑kira 900 penulis lagu dan mengurus hampir 20,000 lagu berdaftar, termasuk karya oleh Yuna, Noh Salleh, Altimet dan MimiFly.
Kimmy, yang juga ahli majlis Music Publishers Association of Malaysia (MPA), giat menggerakkan usaha untuk meningkatkan kefahaman mengenai AI dalam muzik dan memperkukuh peraturan teknologi itu. Beliau terlibat dalam Malaysia Music Rights Alliance (MMRA), sebuah pasukan petugas yang ditubuhkan oleh MPA dan Recording Industry Malaysia (RIM) bersama beberapa organisasi pengurusan kolektif tempatan seperti Music Authors Copyright Protection Berhad (MACP), Public Performance Malaysia Berhad (PPM) dan Recording Performers Malaysia Berhad (RPM).
MMRA baru‑baru ini mengedarkan surat terbuka kepada ahli Parlimen dan kementerian berkepentingan, termasuk Pejabat Perdana Menteri, Kementerian Digital dan Pejabat Nasional AI, menawarkan kepakaran dalam membangunkan rangka undang‑undang yang kukuh supaya inovasi teknologi tidak mengorbankan ekonomi kreatif Malaysia.
