Bayangkan Instagram, TikTok dan Snapchat tiba-tiba jadi kawasan larangan untuk pengguna bawah 16 tahun. Itulah arah larangan media sosial yang sedang dicadangkan New Zealand, ketika kerajaan negara itu mahu mengekang risiko dunia digital terhadap remaja.
Cadangan tersebut bukan sekadar peringatan kepada ibu bapa atau kempen kesedaran. Sebaliknya, ia mahu meletakkan tanggungjawab undang-undang terus pada syarikat teknologi besar. Jika gagal mematuhi peraturan, platform boleh berdepan denda yang sangat besar.
Menurut laporan asal mengenai cadangan undang-undang New Zealand, langkah itu menyasarkan akses media sosial oleh kanak-kanak dan remaja berusia bawah 16 tahun.
Larangan media sosial: Platform boleh kena denda 10% pendapatan global
Di bawah rang undang-undang yang dicadangkan, syarikat seperti Meta boleh dikenakan denda sehingga 10 peratus daripada pendapatan global mereka. Penalti itu boleh dikenakan jika mereka gagal mematuhi syarat baharu tersebut.
Jadi, beban utama tidak diletakkan pada remaja, ibu bapa atau penjaga. Menteri Pendidikan Erica Stanford menjelaskan bahawa rang undang-undang itu mengenakan kewajipan undang-undang terhadap platform. Tiada penalti dicadangkan untuk kanak-kanak atau keluarga mereka.
Platform seperti Instagram, TikTok, Snapchat dan Facebook pula perlu mengambil langkah munasabah untuk memastikan pengguna berumur sekurang-kurangnya 16 tahun. Antara kaedah yang disebut termasuk maklumat akaun sedia ada, anggaran umur melalui wajah, perkhidmatan ID digital dan dokumen pengenalan rasmi.
Selain itu, syarikat media sosial perlu menilai risiko yang dibawa oleh perkhidmatan mereka. Mereka juga perlu melaporkan cara risiko tersebut sedang dikurangkan. Jika culas, tindakan penalti boleh menyusul.
Kenapa kerajaan New Zealand mahu bertindak?
Perdana Menteri Christopher Luxon menegaskan bahawa kesan media sosial terhadap generasi muda tidak boleh lagi dipandang ringan. Beliau berkata satu daripada tiga kanak-kanak berusia 13 hingga 17 tahun menghabiskan sekurang-kurangnya lima jam sehari di media sosial.
Bagi kerajaan, isu ini bukan hanya soal masa skrin. Luxon membangkitkan pendedahan kepada kandungan berbahaya, teknologi yang boleh mencetuskan ketagihan dan tekanan yang sukar dihadapi remaja.
Tambahan pula, beliau mengaitkan kesan itu dengan kehidupan keluarga, kesihatan mental, tidur dan pendidikan. Maka, cadangan larangan media sosial ini dibawa sebagai usaha perlindungan, bukannya sekatan suka-suka.
Bantahan politik dan persoalan pelaksanaan
Namun begitu, rang undang-undang ini belum tentu akan melepasi Parlimen. Dua rakan gabungan Parti Nasional, iaitu ACT dan NZ First, sudah menyatakan penentangan mereka.
NZ First mempertikaikan cadangan itu dengan merujuk kegagalan besar yang mereka lihat pada undang-undang Australia. ACT pula berpendapat larangan tersebut tidak akan berkesan kerana remaja boleh mencari jalan untuk mengatasinya.
Sementara itu, parti pembangkang Labour belum memberi sokongan muktamad. Parti itu mahu jawapan kepada pelbagai persoalan dahulu. Antaranya ialah kaedah pengesahan umur dan platform mana yang akan benar-benar terlibat.
Australia sendiri sudah melaksanakan undang-undang yang melarang pengguna bawah 16 tahun daripada platform seperti Facebook, Instagram dan TikTok. Namun, satu kajian semakan rakan sebaya oleh penyelidik berpangkalan di Australia pada Jun mendapati sedikit bukti bahawa remaja telah meninggalkan media sosial akibat langkah itu.
Tekanan baharu buat gergasi teknologi
Jika diluluskan, undang-undang New Zealand boleh menambah tekanan kepada platform antarabangsa. Mereka bukan sahaja perlu menyemak umur pengguna, malah perlu membuktikan bahawa bahaya pada platform sedang ditangani.
Pandangan Edisi Viral: Ini menunjukkan perdebatan tentang keselamatan remaja dalam talian semakin memasuki fasa yang lebih tegas. Namun, pelaksanaan akan menjadi ujian sebenar. Sistem pengesahan umur perlu berfungsi tanpa menimbulkan kebimbangan baharu tentang data peribadi pengguna.
Untuk pembaca Malaysia, perkembangan ini wajar diperhatikan kerana ia mencerminkan dilema global. Semua pihak mahu remaja lebih selamat. Sebaliknya, cabarannya ialah memastikan larangan media sosial tidak sekadar kelihatan tegas di atas kertas, tetapi benar-benar berkesan di skrin.
